Tarihin en büyük ve en acı zorunlu göçlerinden biri olan Çerkes Sürgünü'nün üzerinden tam 162 yıl geçti. Çarlık Rusyası'nın Kafkasya'yı işgal etmesinin ardından yurtlarından koparılarak Osmanlı topraklarına sürgün edilen yüz binlerce Kafkas halkı, atalarının Karadeniz'i aşarak karaya çıktığı ilk noktalardan biri olan Kocaeli'de duygu dolu törenlerle yad edildi.
SÜRGÜN ANITI'NDAN KARAAĞAÇ MEZARLIĞI'NA DUALARLA ANMA
Kocaeli Valiliği ve Büyükşehir Belediyesi'nin destekleriyle, Kocaeli Kafkas Kültür Derneği öncülüğünde kurulan "Anma Komitesi" tarafından düzenlenen programa Türkiye'nin dört bir yanından katılım sağlandı. Abaza, Adige, Çerkes ve Ubıh gibi Kafkas boylarının temsilcilerinin yer aldığı anma etkinlikleri, ilk olarak İzmit Fevziye Parkı'ndaki Sürgün Anıtı'nda Kur'an-ı Kerim tilavetiyle başladı. Kortej, daha sonra sürgün yıllarında hayatını kaybedenlerin defnedildiği Kandıra Karaağaç Mezarlığı'na geçerek dualar okudu.
"YAS TUT EY ÇERKES, ONLAR İÇİN"
Anma töreninde konuşan Ketenciler Çerkes Kültür Derneği Başkanı Birgül Özkanlı, tarihin bu karanlık sayfalarının gelecek nesillere aktarılması gerektiğinin altını çizdi. Özkanlı, "Denizlerde yok olup gidenleri aklına getir, tarihe ağır kara sayfa olarak geçenleri. Anaların toprağa dökülen gözyaşlarını, babaların düşman ordusuna siper olan göğüslerini... Yas tut ey Çerkes, onlar için" ifadelerini kullandı. Kocaeli Kafkas Kültür Derneği Başkanı İbrahim Uygun da sürgün yollarında ve savaşlarda canını kaybeden onurlu atalarını rahmetle yad ettiklerini belirtti.
"DÜŞÜNÜN, O GÜN HAYVANLAR BİLE NE ACILAR ÇEKMİŞ"
Törene katılan vatandaşlardan Abdülkadir Özpehlivan, dedesinin sürgün gemisine binerken geride bırakmak zorunda kaldığı atıyla ilgili yaşadığı hüzünlü anıyı paylaştı. Özpehlivan, "Dedesinin limanda atıyla vedalaşıp gemiye bindiğini, gemi hareket ettikten sonra da atın denize dalıp arkalarından çırpındığını" anlatarak, "Düşünün, o gün hayvanlar bile ne acılar çekmiş" dedi. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Koordinatörü Abdullah Köktürk ise Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın'ın selamlarını ileterek birlik ve beraberlik vurgusu yaptı.
BABALI SAHİLİ'NDE NART ATEŞİ VE KARANFİLLERLE UĞURLAMA
Programın en duygu yüklü anları, sürgün kurbanlarının karaya ilk adım attığı Babalı Sahili'nde gerçekleşti. Katılımcılardan Ömer Aydın, Babalı Sahili'ndeki mağaralarda atalarından kalma yazılar olduğunu belirterek, her yıl aynı hüzünle burada toplandıklarını ifade etti. Tören, katılımcıların azgın Karadeniz sularına atalarının anısına karanfiller bırakması, meşaleli yürüyüş yapılması ve Kafkas halklarının sönmeyen direnişini ile kültürel varlığını simgeleyen geleneksel Nart ateşinin yakılmasıyla son buldu.
