Emekli Sandığı, Türkiye’de kamu görevlilerinin sosyal güvenlik işlemlerini yürütmek amacıyla kurulan ve memurların emeklilik, malullük ve ölüm aylığı gibi haklarını düzenleyen bir sosyal güvenlik kurumudur. 2008 yılında yapılan düzenlemeyle Sosyal Güvenlik Kurumu çatısı altında birleştirilen sistem kapsamında, Emekli Sandığı iştirakçileri 4/C statüsünde değerlendirilmektedir. Kamu görevlilerinin primleri ve emeklilik işlemleri ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülmektedir.
EMEKLİ SANDIĞI NEDİR?
Emekli Sandığı, 1949 yılında yürürlüğe giren 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ile kurulmuştur. Kurum, devlet memurlarının emeklilik işlemlerini yürütmek, emekli aylıklarını bağlamak ve hak sahiplerine ölüm aylığı ödemek amacıyla faaliyet göstermiştir.
1 Ekim 2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Emekli Sandığı, Bağ-Kur ve SSK tek çatı altında birleştirilerek Sosyal Güvenlik Kurumu bünyesine dahil edilmiştir. Bu tarihten sonra kamu görevlileri 4/C statüsünde sigortalı olarak sisteme dahil edilmiştir.
EMEKLİ SANDIĞI KİMLERİ KAPSIYOR?
Emekli Sandığı kapsamı, kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan memurları ve belirli kamu görevlilerini kapsamaktadır. Buna göre;
-
Kadrolu devlet memurları
-
Hakim ve savcılar
-
Üniversitelerde görev yapan akademik personel
-
Subay, astsubay ve diğer askeri personel
-
Polis ve diğer emniyet personeli
4/C statüsünde değerlendirilen bu kişiler, emeklilik ve sosyal güvenlik işlemlerini SGK üzerinden yürütmektedir.
EMEKLİ SANDIĞI KİMLER YARARLANABİLİR?
Emekli Sandığı sisteminden, ilgili mevzuatta belirtilen prim gün sayısını ve yaş şartını sağlayan kamu görevlileri yararlanabilmektedir. Emeklilik hakkı kazanan memurlara yaşlılık aylığı bağlanmaktadır.
Ayrıca;
-
Görev sırasında veya görev dışında malul olanlara malullük aylığı
-
Vefat eden kamu görevlilerinin eş ve çocuklarına ölüm aylığı
bağlanabilmektedir. Sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkı ise genel sağlık sigortası kapsamında sağlanmaktadır.
EMEKLİ SANDIĞI İLE SGK AYNI MI?
Emekli Sandığı, 2008 yılına kadar ayrı bir kurum olarak faaliyet göstermiştir. Ancak 5510 sayılı Kanun ile birlikte SSK ve Bağ-Kur ile birleştirilerek Sosyal Güvenlik Kurumu çatısı altında toplanmıştır.
Günümüzde Emekli Sandığı ayrı bir kurum olarak faaliyet göstermemektedir. Kamu görevlileri 4/C kapsamında SGK sistemi içinde yer almakta ve işlemleri SGK tarafından yürütülmektedir. Buna rağmen uygulamada memurların sosyal güvenlik statüsü halk arasında “Emekli Sandığı” olarak adlandırılmaya devam etmektedir.
