Türkiye’de emeklilik sistemi, artan yaşam süresi, demografik değişim ve aktif çalışan-emekli dengesindeki bozulma nedeniyle sürdürülebilirlik tartışmalarının odağında yer alıyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verileri, çalışan başına düşen emekli sayısındaki artışın sistem üzerindeki mali baskıyı giderek yükselttiğini ortaya koyarken, uzmanlar mevcut yapının uzun vadede reform ihtiyacını zorunlu kıldığına dikkat çekiyor. Finansman açığı, kayıt dışı istihdam ve prim gelirlerindeki yetersizlik gibi yapısal sorunlar ise emeklilik sisteminin en kritik başlıkları arasında gösteriliyor.
EYT Emekliler Federasyonu Genel Başkanı Arzu Lastikci, Türkiye’de emeklilik sisteminin sürdürülebilirliği ve yapısal sorunlarına ilişkin Türkinform muhabiri Sümeyye Aksu’ya açıklamalarda bulundu.
“EMEKLİ MAAŞLARINDA CİDDİ KAYIP VAR”
Mevcut sistemin emekliler açısından yeterli koruma sağlamadığını savunan Lastikci, köklü bir reform ihtiyacına dikkat çekti. Lastikci, özellikle aylık bağlanma oranlarının düşürülmesini eleştirerek, geçmişte daha yüksek oranların uygulandığını ancak bugün bu oranların ciddi şekilde gerilediğini belirtti. Lastikçi şunları kaydetti;
“Yüzde 70’lerden yüzde 20’lere kadar düşen oranlar var. Bu durum emekli maaşlarını doğrudan etkiliyor”
“EMEKLİLER AÇLIK SINIRININ ALTINDA YAŞAM SAVAŞI VERİYOR”
Emekli maaşlarının alım gücüne de değinen Lastikci, birçok emeklinin açlık sınırının altında gelirle yaşam mücadelesi verdiğini öne sürdü. Türkiye’de emeklilerin büyük bir bölümünün ekonomik zorluk içinde olduğunu ifade eden Lastikci, mevcut maaş seviyelerinin yaşam standartlarını karşılamadığını söyledi.
“İNTİBAK SORUNU EMEKLİLER ARASINDA MAAŞ ADALETSİZLİĞİNİ BÜYÜTÜYOR”
Sistemin ayrıca “intibak sorunu” barındırdığını dile getiren Lastikci, aynı prim gün sayısına ve benzer çalışma koşullarına sahip kişilerin farklı yıllarda emekli olmaları nedeniyle birbirinden oldukça farklı maaşlar alabildiğini belirtti. Bu durumun sosyal güvenlik sistemi içinde ciddi bir eşitsizlik ve adaletsizlik algısı yarattığını savunan Lastikci, özellikle emekliler arasında gelir uçurumunun derinleştiğine dikkat çekti. Enflasyon, güncelleme katsayıları ve maaş hesaplama yöntemlerindeki farklılıkların bu sorunu daha da görünür hale getirdiğini ifade eden Lastikci, intibak düzenlemesinin artık ertelenemez bir ihtiyaç haline geldiğini vurguladı. Mevcut sistemin bu haliyle sürdürülebilir olmadığını dile getiren Lastikci, benzer emek ve prim karşılığında farklı yaşam standartlarının kabul edilemez olduğunu söyledi.
“AVRUPA ÖRNEKLERİ DEĞİL, TÜRKİYE GERÇEKLERİ ESAS ALINMALI”
Lastikci ayrıca, emeklilik yaşının ve çalışma koşullarının Türkiye’nin ekonomik ve sosyal şartlarına göre yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, “Avrupa örnekleri veriliyor ancak yaşam standartları göz ardı ediliyor. Sistem Türkiye şartlarına göre yeniden kurulmalı” değerlendirmesinde bulundu.
Lastikci, emeklilik sisteminin hem mali hem de sosyal açıdan yeniden yapılandırılması gerektiğini, aksi halde mevcut yapının sürdürülebilir olmadığını vurguladı.
