Kurbanlık pazarlarında hareketlilik artarken, tüketicileri bekleyen riskler de büyüyor. Tüketici Hakları Derneği Genel Başkanı Ergün Kılıç, her yıl tekrar eden belgesiz satışlar, kapora dolandırıcılığı ve yanıltıcı beyanların bu bayram da ciddi mağduriyetlere yol açabileceğine dikkat çekti. Kılıç, “Tüketicilerimizin hak kaybı yaşamaması için alışveriş sürecini baştan sona belgeye dayandırmaları şart” diyerek kritik uyarılarda bulundu.
Kurbanlık pazarlarında hareketlilik başladı, ancak beraberinde riskler de büyüyor. Tüketici Hakları Derneği Genel Başkanı Ergün Kılıç, TÜRKİNFORM’a yaptığı açıklamada "her yıl tekrar eden bazı aldatıcı uygulamalar, yalnızca ekonomik kayıplara değil aynı zamanda sağlık ve dini hassasiyetlerin de zedelenmesine yol açıyor" dedi.
BELGESİZ HAYVAN VE YANILTICI SATIŞLAR ARTIYOR
Tüketici Hakları Derneği Genel Başkanı Ergün Kılıç, hayvanın yaşı ve kurbanlık şartlarına uygunluğu konusunda tüketicilerin yanıltıldığına dikkat çekti.
“Kurbanlık hayvanın yaşı ve dini kriterlere uygunluğu konusunda özellikle hayvanın olduğundan büyük gösterilmesi, ‘kurbanlık şartlarını sağlıyor’ denilerek satış yapılması sık karşılaşılan bir durumdur. Ayrıca veteriner kontrolü yapılmamış, hastalıklı veya kesime uygun olmayan hayvanların ‘sağlıklı’ olduğu iddiasıyla satılması tüketici sağlığı ve güvenliğini riske atmaktadır.”
SAĞLIKLI KURBANLIK NASIL ANLAŞILIR?
Ergün Kılıç’a göre kurbanlık hayvanın:
- Canlı ve hareketli olması
- Tüylerinin parlak görünmesi
- Gözlerinin canlı olması
- Aşırı zayıf ya da hasta görünmemesi gerekiyor.
FATURA VE SÖZLEŞME OLMADAN ALMAYIN
Kılıç, belge olmadan yapılan alışverişlerin tüketiciyi korumasız bıraktığını vurguladı:
“Fatura, fiş veya satış sözleşmesi düzenlenmemesi, belgesiz satış ve yazılı güvence eksikliği tüketicinin hak arama yollarını fiilen ortadan kaldırabilir. Bu nedenle fatura veya satış belgesi mutlaka alınmalı, en azından yazılı sözleşme yapılmalı, hayvanın küpe numarası, özellikleri ve teslim tarihi açıkça belirtilmelidir.”
KAPORA DOLANDIRICILIĞINA DİKKAT
Kılıç, kurban satış noktalarında yaşanan kapora dolandırıcılığına da dikkat çekti:
“Kurban satış noktalarında tüketicilerden ‘kapora’ adı altında ödeme alınmakta, ancak hayvanın teslim edilmemesi veya satıcının ortadan kaybolması gibi durumlar yaşanmaktadır. Tüketiciler bu tür risklere karşı mutlaka yazılı belge almadan ödeme yapmamalıdır.”
AYNI HAYVAN BİRDEN FAZLA KİŞİYE SATILABİLİYOR
Kılıç, aynı hayvanın birden fazla kişiye satılması riskine karşı da uyardı:
“Aynı hayvanın birden fazla kişiye satılması veya teslim sırasında farklı hayvan verilmesi açık bir haksız ticari uygulamadır. Tüketici bu nedenle küpe numarasını mutlaka kayıt altına almalı, fotoğraf ve belge ile satın alma işlemini doğrulamalı ve yazılı sözleşme yapmalıdır.”
HİSSELİ KURBANDA BELİRSİZLİK KRİZİ
Büyükbaş kurbanlıklarda yaşanan sorunlara da değinen Kılıç, şu ifadeleri kullandı:
“Hisseli kurban satışlarında hisse sahiplerinin baştan net olarak belirlenmemesi ve etin adil paylaşılmaması önemli mağduriyetlere yol açabilir. Hisseye katılan kişilerin isimleri, pay oranları ve dağıtım yöntemi mutlaka yazılı olarak belirlenmelidir.”
AYIPLI KURBANLIKTA HAK ARAMA YOLU
Kılıç, mağduriyet yaşayan tüketicilerin hak arama yollarını da hatırlattı:
“Bu tür sorunlarla karşılaşan tüketiciler Tüketici Hakem Heyeti’ne başvurabilir, kasıtlı dolandırıcılık durumlarında ise savcılığa suç duyurusunda bulunulmalıdır.”
“TÜKETİCİ HAKKI ALIŞVERİŞTEN ÖNCE BAŞLAR”
Kılıç, tüketicilere son olarak şu çağrıyı yaptı:
“Tüketicilerimizin mağduriyet yaşamamaları için tüm kurban alışverişlerini mümkün olduğunca denetimli satış alanlarından yapmaları, her işlemi yazılı belgeye bağlamaları ve şüpheli durumlarda resmi başvuru yollarını kullanmaları büyük önem taşımaktadır. Tüketici hakları yalnızca alışveriş sonrası değil, alışveriş öncesi bilinçle korunur.”
