MPV (Mean Platelet Volume), tam kan sayımında ölçülen ve trombositlerin ortalama hacmini gösteren önemli bir parametredir. Trombositler, kanamanın durdurulmasında ve pıhtı oluşumunda görev alan hücrelerdir. MPV değeri ise bu hücrelerin ortalama büyüklüğü hakkında bilgi verir. Değerin yüksek ya da düşük olması; kemik iliği fonksiyonlarından enfeksiyonlara, kalp-damar hastalıklarından vitamin eksikliklerine kadar birçok durum hakkında fikir verebilir.
MPV NEDİR?
MPV, “Mean Platelet Volume” kelimelerinin kısaltmasıdır ve ortalama trombosit hacmi anlamına gelir. Trombositler kemik iliğinde üretilir ve kanın pıhtılaşmasında görev alır.
MPV testi sayesinde:
-
Trombositlerin ortalama boyutu
-
Kemik iliğinin trombosit üretim kapasitesi
-
Kanama ve pıhtılaşma bozuklukları
hakkında ön bilgi elde edilir.
Ancak MPV değeri tek başına tanı koydurmaz; diğer kan değerleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
MPV TESTİ NE ZAMAN VE NASIL YAPILIR?
MPV testi, rutin tam kan sayımı (CBC) içinde yer alır. Damardan alınan kan örneğiyle ölçülür.
Aşağıdaki durumlarda doktor MPV testi isteyebilir:
-
Uzun süren kanamalar
-
Burun veya diş eti kanaması
-
Ciltte morarma
-
Küçük kırmızı-mor lekeler
-
Adet döneminde aşırı kanama
-
Baş dönmesi
-
El ve ayaklarda yanma hissi
MPV DEĞERİ KAÇ OLMALI?
MPV ölçüm birimi femtolitre (fl)’dir.
Genel referans aralığı:
7 – 11.5 fl
Laboratuvara göre bu aralık değişiklik gösterebilir.
MPV DÜŞÜKLÜĞÜ NEDİR?
MPV değerinin 7 fl’nin altında olması MPV düşüklüğü olarak kabul edilir. Bu durum, trombositlerin ortalama hacminin küçük olduğunu ve kemik iliğinin yeterli üretim yapmadığını gösterebilir.
MPV Düşüklüğü Hangi Durumlarla İlişkili Olabilir?
-
Aplastik anemi
-
Lupus
-
Kemik iliği yetmezliği
-
Demir eksikliği
-
Kronik böbrek yetmezliği
-
Bazı genetik hastalıklar
-
Kemoterapi ilaçları
MPV düşüklüğü tek başına hastalık anlamına gelmez; ileri tetkik gerekir.
MPV YÜKSEKLİĞİ NEDİR?
MPV değerinin 11.5 fl’nin üzerinde olması MPV yüksekliği olarak değerlendirilir. Bu durumda trombositler ortalamadan daha büyük olabilir ve kemik iliği daha genç trombositler üretiyor olabilir.
MPV Yüksekliği Hangi Durumlarda Görülür?
-
Diyabet
-
Kalp ve damar hastalıkları
-
Yüksek tansiyon
-
Hipertiroidi
-
Crohn hastalığı
-
Karaciğer hastalıkları
-
B12, D vitamini veya folat eksikliği
-
Enfeksiyonlar
-
Sepsis
-
Bazı kanser türleri
-
Gebelikte preeklampsi
Ayrıca yoğun egzersiz, stres, sigara kullanımı ve bazı ilaçlar da MPV’yi etkileyebilir.
MPV DEĞERİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER
-
Yaş ve cinsiyet
-
Rakım
-
Beslenme
-
Hamilelik
-
Doğum kontrol hapları
-
Aşırı spor
-
Stres
-
Sigara kullanımı
MPV, trombositlerin büyüklüğünü gösteren ve kanama-pıhtılaşma sistemi hakkında önemli bilgiler sunan bir testtir. Ancak düşük ya da yüksek çıkması tek başına bir hastalık anlamına gelmez. Sonuçlar mutlaka doktor tarafından diğer kan değerleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
