Türkiye Foto Muhabirleri Derneği’nin (TFMD) 41 yıldır düzenlediği “Yılın Basın Fotoğrafları” yarışması bu kez sıra dışı bir olayla gündeme geldi. Çevre, Doğa ve İklim Değişikliği kategorisinde üçüncülük ödülü alan fotoğrafın, gerçek bir doğa anını değil, oyuncak bir kertenkeleyi içerdiğinin ortaya çıkması yarışma dünyasında büyük yankı yarattı. “Niğde, 2025. Bir kertenkele bir yaprağın üzerinde avına doğru yaklaşmakta” açıklamasıyla yarışmaya katılan fotoğraf, ilk etapta jüri tarafından ödüle layık görülmüştü. Ancak sonuçların açıklanmasının ardından yapılan ihbarlar üzerine başlatılan inceleme, olayın seyrini tamamen değiştirdi.
GERÇEK SANDILAR, OYUNCAK ÇIKTI
TFMD tarafından yapılan incelemede fotoğrafta yer alan kertenkelenin gerçek bir canlı olmadığı, plastik bir oyuncak olduğu tespit edildi. Dernek yönetimi, bunun “izleyiciyi yanıltan ve gerçeği çarpıtan bir manipülasyon” olduğuna karar verdi. Açıklamada, yarışmacının da durumu kabul ettiği belirtildi. Yaşanan gelişme sonrası yalnızca ödül iptal edilmedi; yarışmacının TFMD’nin düzenlediği ve paydaşı olduğu tüm yarışmalardan süresiz men edildiği açıklandı. Dernek ayrıca konuya ilişkin yasal hakların saklı tutulduğunu duyurdu.
FOTOĞRAF DÜNYASINDA “ETİK” TARTIŞMASI BAŞLADI
Ortaya çıkan olay, basın fotoğrafçılığında etik sınırları yeniden gündeme taşıdı. Özellikle belgesel niteliği taşıyan yarışmalarda gerçekliğin korunmasının temel ilke olduğunu savunan birçok fotoğrafçı, yaşananları “güven krizine yol açabilecek bir olay” olarak değerlendirdi. Sosyal medyada da kısa sürede gündem olan olay sonrası kullanıcılar ikiye bölündü. Bazıları jüri sürecinde bunun nasıl fark edilmediğini sorgularken, bazıları ise dijital manipülasyon ve kurgu fotoğrafçılığın artık çok daha sıkı denetlenmesi gerektiğini savundu.
TFMD’DEN ÖZÜR AÇIKLAMASI
Türkiye Foto Muhabirleri Derneği, olayın ardından kamuoyuna yaptığı açıklamada, söz konusu manipülasyonun jüri değerlendirme sürecinde fark edilememesinden dolayı yarışmacılardan ve kamuoyundan özür diledi. Dernek, 41 yıllık yarışma geçmişinde etik ilkelere bağlılık konusunda taviz vermeyeceklerini vurguladı. Açıklamada ayrıca, yarışmanın belgesel fotoğraf anlayışını koruma konusunda kararlılıkla sürdürüleceği ifade edildi.
BİNLERCE FOTOĞRAF ARASINDAN SEÇİLMİŞTİ
2026 yarışmasına toplam 390 kişinin katıldığı, 5 binden fazla fotoğrafın değerlendirildiği belirtildi. Altı farklı kategoride ödüllerin dağıtıldığı yarışmada yaşanan bu olay ise tüm ödüllerin önüne geçti.
