CHP Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, artan temel gıda fiyatları ve yurttaşların alım gücünde yaşanan gerilemeye dikkat çekerek, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’e 2020–2025 dönemine ilişkin 20 maddelik kapsamlı bir soru önergesi sundu.
“#KatlanmakZorundaDeğilsiniz” temasıyla hazırlanan önerge, sabit ve düşük gelirli haneler başta olmak üzere milyonlarca yurttaşın günlük beslenme ihtiyaçlarını karşılamada ciddi sıkıntılar yaşadığını ortaya koydu.
GIDA FİYATLARINDAKİ SÜREKLİ ARTIŞ
Tanrıkulu, çarşı ve pazarda ekmek, süt, peynir, et, yumurta, tavuk, ayçiçek yağı, bakliyat, sebze ve meyve gibi temel gıda ürünlerinde son yıllarda yaşanan fiyat artışlarının, özellikle dar gelirli hanelerin alım gücünü erittiğini belirtti. Resmî veriler ve saha gözlemlerinin, birçok hanenin gelirinin önemli bir bölümünü yalnızca gıda harcamalarına ayırmak zorunda kaldığını gösterdiğini vurgulayan Tanrıkulu, dengeli beslenme imkânlarından uzaklaşmanın yaygınlaştığını kaydetti.
Tanrıkulu önergesinde, “Bir annenin ‘akşama ne pişireceğim’ kaygısının artık geniş toplum kesimlerinin günlük yaşamının belirleyici parçası hâline geldiğini” ifade etti.
ŞİMŞEK'E 20 SORU
2020–2025 yıllarını kapsayan döneme dair ayrıntılı veri talep edilen maddeler arasında şunlar bulunuyor:
Temel gıda ürünleri fiyatları: Ekmekten ete, yağdan bakliyata kadar temel ürünlerin yıllara göre ortalama perakende satış fiyatları
Asgari ücret ve hane gıda harcamaları: Net asgari ücret ile dört kişilik bir hanenin aylık gıda harcaması
Asgari ücretin gıdayı karşılama oranı: Asgari ücretin yalnızca gıda masraflarını karşılama oranı
Hane gelir dağılımı: Gıda harcamalarının toplam gelir içindeki payı
Açlık ve yoksulluk sınırları: 2020–2025 dönemi aylık bazlı tutarlar
Sosyal yardım kapsamı: Sosyal yardım ve gıda yardımı alan hane sayısı
Beslenme yeterliliği: Çocukların yeterli ve dengeli beslenemediğini gösteren resmî veriler
Gelir eşitsizliği göstergeleri: Gini katsayısı, borçluluk oranı ve icra takibine düşen hane sayısı
Gıda enflasyonu: Yıllık bazda gerçekleşen gıda enflasyon oranlar
ALIM GÜCÜ VE YOKSULLUK
Tanrıkulu ayrıca net asgari ücretin açlık sınırının altında kaldığı ay ve yıl sayısını, sabit gelirli hanelerin toplam içindeki oranını ve yoksulluk sınırının altında yaşayan kişi sayısını da resmî verilere dayalı olarak açıklanmasını talep etti.
Önerge metninde, özellikle gelir dağılımındaki derinleşen eşitsizliğin ve artan gıda harcamalarının haneler üzerindeki etkisinin görünür hâle getirilmesi gerektiği vurgulandı.
Soru önergesinin son maddelerinde, temel gıdaya erişimde yaşanan güçlüklerin tespitine yönelik yürütülen resmî çalışmaların kapsamı ve sonuçlarının da açıklanması istendi.
