Türkiye ve nükleer silah sahibi Pakistan, İran destekli Husilerin tehdit oluşturduğu Kızıldeniz'deki deniz ticaret yollarının güvenliğini sağlama amacıyla Suudi Arabistan öncülüğündeki Çok Uluslu Deniz Savunma İttifakı'na destek verdi. 14 ülkenin katılımıyla Perşembe günü Riyad'da gerçekleştirilen toplantıda Türkiye, Pakistan, Kuveyt, Bahreyn, Katar, Ürdün ve Mısır gibi önemli aktörler ortak bir bildiri yayımladı.
Bildiride, uluslararası seyrüsefer yollarına yönelik tehditlere karşı koordineli mücadele etmenin gerekliliği üzerinde duruldu. Bununla birlikte, ittifakın tüzüğü ve kurumsal yapısının henüz tamamlanmamış olması nedeniyle ülkeler “resmi katılım” konusunda bağlayıcı bir taahhüt vermedi. Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri bu süreçte imzacı listesinde yer almadı.
İTTİFAK KURUMSALLAŞIYOR
Toplantıya davet edilen 51 ülkeden 43'ü çevrim içi ya da fiziki olarak katıldı. Diplomatik kaynaklar, 28 Temmuz'da Riyad'da tüzük ve bildiriyi görüşmek üzere bir hazırlık toplantısının planlandığını aktardı. Tüzüğün ittifakın kurumlaşması ve hukuki yükümlülükler doğurması açısından kritik olduğunu belirtti.
Türkiye'nin desteği, bölgedeki son gelişmeler çerçevesinde sürpriz olarak değerlendirildi. 2023'te Hamas’ın İsrail'e karşı saldırısı ve sonrasında ABD, İsrail ve İran arasındaki çatışmalar, bölge ülkelerini yeni güvenlik yapılarında beraber hareket etmeye itti. Türkiye-Pakistan-Suudi Arabistan ve Mısır arasında kurulan dörtlü koordinasyon sıklaştı ve Mart ayında Riyad'da başlayan süreç, İslamabad ve Antalya’daki toplantılarla güçlendi.
ÜYELER ABD'NİN TUTUMUNU GÖRMEK İSTİYOR
Kızıldeniz, Babülmendep Boğazı ve Aden Körfezi'nde faaliyet göstermesi hedeflenen bu ittifakın birçok üyesi, ABD'nin tutumunu görmeden nihai karar vermekte tereddüt ediyor. Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Halid bin Sultan, Washington'da ABD Başkanı Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance ile yapacağı kritik görüşmede destek arayacak. ABD tarafından ise henüz karar açıklanmadı ancak destek yolları araştırılıyor.
Geçtiğimiz hafta Babülmendep Boğazı'ndan geçen Suudi gemilerine Husiler tarafından uygulanan abluka, Riyad üzerindeki baskıyı artırdı. Uzmanlar, seyir özgürlüğü için doğrudan askeri risk alınabilecek geniş kapsamlı bir koalisyonun gerekliliğine dikkat çekiyor. Diplomatik kaynaklar ise Türkiye, Pakistan ve Mısır'ın Husilerle çatışmaya girmeyeceğini, ancak caydırıcılık ve İsrail'in bölgedeki nüfuzunun artmasına karşı ortak çıkarlar doğrultusunda iş birliği yapacaklarını ifade ediyor.
