Mustafa Kemal Atatürk'ün önderliğinde yürütülen Kurtuluş Savaşı'nın en önemli dönüm noktalarından biri olan 23 Nisan 1920, Türk milletinin kendi kaderini tayin etme hakkını eline aldığı gündür. Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılmasıyla birlikte, "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir" ilkesi devlet yönetiminin temel felsefesi haline gelmiştir.
Saltanatın ve işgal kuvvetlerinin baskısına karşı Anadolu'nun bağrından kopan bu meclis, bağımsızlık mücadelesini kurumsal bir yapıya kavuşturmuştur. Bu eşsiz tarih, Atatürk'ün ileri görüşlülüğü sayesinde sadece bir meclis açılışı olarak kalmamış, aynı zamanda savaşın yıkıcı etkilerini derinden hisseden çocuklara adanmış eşsiz bir bayrama evrilerek dünyaya örnek olmuştur.
23 NİSAN'DA NE OLDU, NEDEN KUTLANIYOR?
23 Nisan 1920 tarihi, Türk siyasi ve toplumsal tarihi için kesin bir kırılma noktasıdır. I. Dünya Savaşı'nın ardından Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti İstanbul'un işgal edilmesi ve Mebusan Meclisi'nin dağıtılması üzerine, Mustafa Kemal Paşa'nın çağrısıyla Anadolu'nun dört bir yanından seçilen temsilciler Ankara'da toplanmıştır.
Bu tarihi günde yaşanan temel gelişmeler şunlardır:
-
TBMM'nin Açılışı: 23 Nisan 1920 Cuma günü, Hacı Bayram Camii'nde kılınan cuma namazının ardından dualarla Birinci Büyük Millet Meclisi açılmıştır.
-
Milli Egemenliğe Geçiş: Kişisel egemenlikten (saltanat) milli egemenliğe (cumhuriyetin temelleri) geçişin en somut adımı atılmış, kararların artık halkın temsilcileri tarafından alınacağı ilan edilmiştir.
-
Kurtuluş Savaşı'nın Yönetimi: İşgal altındaki toprakları kurtarmak için başlatılan Milli Mücadele, meşru ve hukuki bir zemin üzerinden, bizzat meclis tarafından yönetilmeye başlanmıştır.
-
Hükümetin Kurulması: "Meclis Hükümeti Sistemi" benimsenerek, yasama ve yürütme yetkileri TBMM'de toplanmış ve bağımsızlık mücadelesine hız verilmiştir.
Bugün 23 Nisan'ı kutlamamızın temel nedeni, milletin kendi egemenliğini eline alarak tam bağımsız bir devletin temellerini atması ve bu gururun gelecek nesillere aktarılmak istenmesidir.
23 NİSAN İLK KEZ NE ZAMAN ÇOCUK BAYRAMI OLARAK KUTLANDI?
23 Nisan'ın bir çocuk bayramı olarak kutlanması, zaman içinde şekillenen oldukça anlamlı bir tarihsel sürece dayanmaktadır. TBMM'nin açıldığı tarih, ilk olarak 1921 yılında çıkarılan bir kanunla "23 Nisan Millî Bayramı" adıyla Türkiye'nin ilk milli bayramı olarak kabul edilmiştir.
Bu kutlamaların çocuk bayramına dönüşme süreci ise şu aşamalardan geçmiştir:
-
Himaye-i Etfal Cemiyeti'nin (Çocuk Esirgeme Kurumu) Rolü: Kurtuluş Savaşı yıllarında çok sayıda çocuk yetim ve öksüz kalmıştı. Himaye-i Etfal Cemiyeti, 1923 yılından itibaren 23 Nisan kutlamalarında bu yetim çocuklara yardım toplamaya başladı.
-
1927 Yılı ve İlk Resmi Kutlama: Kurumun çabaları ve Mustafa Kemal Atatürk'ün onayıyla, 23 Nisan 1927 tarihinde bu gün ilk kez resmi olarak "Çocuk Bayramı" sıfatıyla kutlanmaya başlandı. Atatürk, o gün kendi makam otomobilini çocuklara tahsis etmiş ve Cumhurbaşkanlığı Bandosu'nun çocuklar için konser vermesini sağlamıştır.
-
Bayramların Birleşmesi: 1935 yılında çıkarılan bir yasayla, "Hâkimiyet-i Milliye Bayramı" ile resmi olmayan "Çocuk Bayramı" fiilen birleşmiştir. 1981 yılında yapılan yasal düzenleme ile de bayramın adı tam olarak "23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı" şeklini almıştır.
MUSTAFA KEMAL ATATÜRK BU BAYRAMI NEDEN ÇOCUKLARA ARMAĞAN ETTİ?
Mustafa Kemal Atatürk'ün 23 Nisan'ı çocuklara armağan etmesinin ardında yatan temel felsefe, kurulan yeni ve modern Türkiye Cumhuriyeti'nin bekasının ancak iyi yetişmiş, bilinçli ve hür düşünen nesillerle sağlanabileceğine olan inancıdır.
Atatürk'ün çocuklara yaklaşımı ve bu bayramı onlara adamasının sebepleri şunlardır:
-
Geleceğin Güvencesi: Atatürk, "Küçük hanımlar, küçük beyler! Sizler hepiniz geleceğin bir gülü, yıldızı ve ikbal ışığısınız." diyerek, çocukları birer birey olarak yüceltmiş ve ülkenin kaderini onların ellerine bırakmıştır.
-
Savaşın İzlerini Silmek: Sürekli devam eden savaşlar (Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı) nedeniyle çocukluğunu yaşayamayan, babasını cephede kaybeden yetim ve öksüz çocuklara bir neşe, bir umut kaynağı vermek hedeflenmiştir.
-
Egemenlik Bilinci: Milli egemenlik kavramının ve bağımsızlık ruhunun daha küçük yaşlardan itibaren çocukların zihnine işlenmesi ve bu değerlerin ömür boyu korunması amaçlanmıştır.
23 NİSAN ULUSLARARASI ÇOCUK BAYRAMI NASIL OLDU?
Türkiye'nin ulusal sınırları içerisinde başlayan 23 Nisan coşkusu, zamanla sınırları aşarak tüm dünya çocuklarını kucaklayan evrensel bir şenliğe dönüşmüştür. Türkiye, çocuklara özel bir bayram tahsis eden dünyadaki ilk ve tek ülkedir.
Uluslararası boyuta taşınma süreci 1970'lerin sonlarına dayanmaktadır:
-
UNESCO Çocuk Yılı: Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) 1979 yılını "Çocuk Yılı" ilan etmiştir.
-
TRT Uluslararası 23 Nisan Çocuk Şenliği: UNESCO'nun bu kararının ardından Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT), 1979 yılında ilk "Uluslararası 23 Nisan Çocuk Şenliği"ni düzenlemiştir.
-
Dünya Çocuklarının Buluşması: İlk şenliğe 5 ülke katılırken, yıllar içinde bu sayı artmış, her yıl dünyanın dört bir yanından binlerce çocuk, Türk ailelerin misafiri olarak Türkiye'ye gelmeye başlamıştır.
Günümüzde 23 Nisan, farklı dil, din ve ırktan çocukların barış, kardeşlik ve sevgi mesajları etrafında kenetlendiği, dünya barışına katkı sağlayan devasa bir organizasyon olarak global çapta kabul görmektedir.
