ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik açıklamaları ve ABD ile İsrail’in olası askeri planlarına ilişkin iddialar uluslararası gündemde yer aldı. ABD basınında yer alan haberlere göre, savaşın ilerleyen aşamalarında İran’ın yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyum stokunun ele geçirilmesine yönelik sınırlı bir askeri operasyon seçeneği değerlendiriliyor. Planın, yeraltındaki nükleer tesislere yönelik özel kuvvet operasyonu şeklinde gündeme geldiği aktarıldı.
TRUMP İRAN İÇİN KARA HAREKATI SEÇENEĞİNİ DIŞLAMADI
ABD Başkanı Donald Trump, ABD basınına yaptığı açıklamada İran’a yönelik askeri seçeneklere ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Trump, gerektiği durumda kara birliklerinin kullanılmasının tamamen dışlanmadığını belirtti.
Trump açıklamasında, "Kara birlikleri konusunda bir korkum yok. Daha önce her başkanın yaptığı gibi 'Kara birlikleri olmayacak' demiyorum. Ben bunu söylemiyorum. Ben bunun yerine, 'Muhtemelen gerek olmayacak' diyorum ya da 'eğer gerekirse' ifadesine başvuruyorum" dedi.
Bir gazetecinin kara harekatına hangi ABD askerlerinin katılabileceğine ilişkin sorusuna ise Trump, "Bu konuda konuşmak bile istemiyorum. Bence bu uygun bir soru değil ve cevaplamayacağım. (Bunun için) çok iyi bir sebep olması gerekir. Eğer bunu yaparsak, o kadar büyük kayıplar verirler ki karada savaşamazlar." yanıtını verdi.
ÖZEL KUVVET OPERASYONU SEÇENEĞİ DEĞERLENDİRİLİYOR
ABD merkezli Axios haber sitesinin dört farklı kaynağa dayandırdığı habere göre, ABD ve İsrail savaşın ilerleyen aşamalarında İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokunu ele geçirmek için özel kuvvet operasyonu seçeneğini değerlendiriyor.
Haberde söz konusu planın İran topraklarında gerçekleştirilebilecek sınırlı bir askeri görev kapsamında ele alındığı aktarıldı.
450 KİLOGRAM ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ URANYUM HEDEFTE
Habere göre İran’ın elinde yaklaşık 450 kilogram yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyum bulunuyor. Bu stokun ABD ve İsrail açısından kritik hedeflerden biri olduğu belirtiliyor.
Söz konusu uranyumun birkaç hafta içinde yüzde 90 seviyesine çıkarılması halinde nükleer silah üretiminde kullanılabilecek seviyeye ulaşabileceği ifade ediliyor. Tam kapasiteye ulaşması halinde ise bu miktarın 11 nükleer bomba üretimine yetecek seviyede olduğu belirtiliyor.
OPERASYONUN ZORLUĞU YERALTI TESİSLERİNDEN KAYNAKLANIYOR
Axios’a konuşan kaynaklara göre, uranyum stokunun ele geçirilmesi için yapılacak bir operasyonun ABD ya da İsrail askerlerinin doğrudan İran topraklarına girmesini gerektirebileceği ifade ediliyor.
Uranyumun bulunduğu tesislerin büyük bölümünün yeraltındaki ağır korumalı nükleer tesislerde bulunmasının operasyonu daha da zorlaştırdığı aktarılıyor. Planın ABD birlikleri, İsrail birlikleri ya da iki ülkenin ortak operasyonuyla gerçekleştirilebileceği belirtiliyor.
RUBİO URANYUMUN GÜVENCEYE ALINMASINA İLİŞKİN AÇIKLAMA YAPTI
Axios’un aktardığına göre ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Kongre’de düzenlenen kapalı bir brifingde İran’ın zenginleştirilmiş uranyumuna ne olacağına ilişkin soruya yanıt verdi.
Rubio, uranyum stokunun güvence altına alınmasına ilişkin "Birilerinin gidip onu alması gerekecek" ifadelerini kullandı.
İKİ FARKLI SENARYO ÜZERİNDE DURULUYOR
ABD’li yetkililere göre Trump yönetimi iki farklı senaryo üzerinde değerlendirme yapıyor. Bunlardan biri uranyumun İran’dan tamamen çıkarılması, diğeri ise nükleer uzmanların tesise giderek uranyumu yerinde seyrelterek etkisiz hale getirmesi.
Bu tür bir operasyonun özel kuvvetlerin yanı sıra nükleer bilim insanları ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı uzmanlarının katılımıyla gerçekleştirilebileceği belirtiliyor.
OPERASYONUN SINIRLI BİR ASKERİ GÖREV OLACAĞI AKTARILDI
Axios’a konuşan üst düzey bir ABD’li yetkili, planlanan operasyonun geniş çaplı bir kara işgali anlamına gelmediğini belirtti.
Yetkili, planın büyük askeri birliklerin İran’a girmesi yerine küçük özel kuvvet operasyonları şeklinde değerlendirildiğini aktardı. Başka bir kaynak ise tartışılan senaryoların "Felluce benzeri büyük bir savaş değil, sınırlı ve hedef odaklı operasyonlar" olduğunu ifade etti.
URANYUM ÜÇ NÜKLEER TESİSTE BULUNUYOR
ABD ve İsrail istihbaratına göre İran’ın zenginleştirilmiş uranyumunun büyük bölümü İsfahan nükleer tesisindeki yeraltı tünellerinde bulunuyor.
Kalan kısmının ise Fordo ve Natanz nükleer tesislerinde yer aldığı belirtiliyor.
Savaşın ilk günlerinde ABD ve İsrail’in Natanz ve İsfahan tesislerine düzenlediği saldırıların tesis girişlerini kapatmayı ve uranyumun taşınmasını engellemeyi amaçladığı aktarıldı.
