Jeopolitik gerilimlerin gölgesinde dalgalanan küresel piyasalar, ateşkes ihtimaline odaklanmış durumda. Petrol fiyatlarından altına, borsalardan döviz kurlarına kadar geniş bir etki alanı bulunan kriz ortamında, “barış mı yoksa geçici bir duraklama mı?” sorusu yatırımcıların en kritik gündem maddesi haline geldi.
EN HIZLI TEPKİ PETROLDE BEKLENİYOR
Olası bir ateşkes ya da tansiyonun düşmesi durumunda, piyasaların ilk refleksinin enerji fiyatlarında görülmesi bekleniyor. Petrol fiyatlarının kısa vadede gerilemesi, buna paralel olarak risk iştahının artmasıyla küresel piyasalarda yukarı yönlü hareketlerin başlaması öngörülüyor.
Ancak bu iyimserliğin kalıcı olup olmayacağı, ateşkesin gerçek bir barışa dönüşüp dönüşmeyeceğine bağlı.
“ATEŞKES VAR AMA GERİLİM BİTMİŞ DEĞİL”
İstanbul Arel Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Cüneyt Dirican, TÜRKİNFORM’a yaptığı değerlendirmede mevcut tabloya temkinli yaklaşılması gerektiğini vurguladı:
“Şu anda taraflar kağıt üzerinde ateşkeste ama büyük olasılıkla bir sonraki salvo için hazırlık yapıyorlar. Taraflar bir yandan ateşkesten çıkış olasılığını ararken bir yandan da saflarını sıkı tutuyor.”
Dirican’a göre mevcut ateşkes, piyasalarda kalıcı güven oluşturmak için yeterli değil.
PETROLDE KADEMELİ DÜŞÜŞ SENARYOSU
Dirican, enerji piyasalarına ilişkin dikkat çeken bir senaryoyu da paylaştı:
“Tansiyon kalıcı barışa dönüşürse kısa vadede petrolün varil fiyatı 90 dolar ve altına gerileyebilir. Ancak 70 doların altını görmek için yılı devirmek gerekir.”
Bu değerlendirme, enerji fiyatlarında düşüş beklentisinin sınırlı ve zamana yayılacağını ortaya koyuyor.
ENFLASYONA ETKİ HENÜZ SINIRLI
Uzman isme göre mevcut fiyatlamalar henüz reel ekonomiye tam yansımış değil:
“Şu ana kadar fiyatlamalar daha çok petrol ve türevleri üzerinden oldu. Bu durum henüz enflasyona tam geçişkenlik göstermedi. Ekonomiler bu sürecin kısa sürede biteceğini fiyatlıyor.”
Bu da ateşkesin etkilerinin özellikle enflasyon tarafında gecikmeli hissedileceğine işaret ediyor.
NORMALLEŞME KADEMELİ OLACAK
Dirican, ateşkesin uzaması halinde piyasalarda bir “sönümleme süreci” yaşanacağını belirtiyor:
“Olası bir barış ya da ateşkesin uzaması durumunda mevcut trend devam eder, ardından kademeli bir sönümleme sürecine girilir.”
Ancak bu süreçte eski dengelere hızlı dönüş beklenmiyor.
“DÜNYA ARTIK ESKİSİ GİBİ OLMAYACAK”
Küresel sistemde köklü bir değişim yaşandığını vurgulayan Dirican, şu ifadeleri kullandı:
“Dünya artık eskisi gibi olmayacak. 1971-2020 arasındaki sürecin tam tersine benzeyen bir dönem, önümüzdeki 25-30 yıla damga vuracak.”
Bu tespit, yalnızca kısa vadeli piyasa hareketlerine değil, uzun vadeli ekonomik dönüşüme de dikkat çekiyor.
ALTIN VE FED BEKLENTİSİ
Dirican’a göre olası bir barış ortamı, küresel para politikalarını da etkileyebilir:
“Barış durumunda FED’in faiz indirim beklentisi oluşabilir. Bu da altının ons fiyatında hareketlenmeye yol açabilir.”
SONUÇ: RAHATLAMA VAR, GÜVEN YOK
Tüm bu değerlendirmeler ışığında, piyasaların ateşkes haberlerine hızlı tepki vereceği ancak kalıcı bir güven ortamının henüz oluşmadığı görülüyor.
Kısa vadede rahatlama mümkün olsa da, orta ve uzun vadede piyasaların yönünü belirleyecek ana unsur, ateşkesin kalıcı barışa dönüşüp dönüşmeyeceği olacak.
