Türkiye'nin trafikteki tam 16,5 milyon otomobilinde, 6 milyonu tam 20 yaş ve üzerinde seyrediyor. Bu durum, ülkemizi Avrupa’da en yaşlı araç parkına sahip ülke konumuna yükseltiyor. Yaşlı araçlar, günümüzün yeni nesil otomobillerine kıyasla; hava yastığı, dayanıklı şasi yapısı ve çarpışma güvenliği gibi kritik donanımlardan yoksun olmaları nedeniyle karayolu kazalarında yüksek risk oluşturuyor.
Uzmanların vurguladığına göre, bu eski otomobillerde ölüm oranları yeni nesil araçlara göre oldukça fazla. Ayrıca, eski araçların sigorta primleri düşük, arıza ve kaza yapma ihtimali ise yüksek seviyede seyrediyor. Bunlara ek olarak, çevreyi de önemli ölçüde kirletiyorlar; zira yeni modellere karşılık tam 10 kat daha fazla egzoz gazı salınımı gerçekleştiriyorlar.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın hazırladığı "İlk Arabam Yerli Otomobil Aile Destek Programı" ise bu tabloyu değiştirmeye aday. Program, özellikle üç ve daha fazla çocuklu aileleri hedefliyor. Bu kapsamda düşük gelirli ailelere uzun vadeli finansman imkanı sağlanması planlanıyor. Ayrıca, 25 yaşını aşmış araçlarını hurdaya çıkaran vatandaşlar, yerlilik oranı yüzde 40’ın üzerinde olan 12 farklı araç modelini Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyeti avantajıyla satın alabilecekler.
HANGİ ARABALAR ALINABİLECEK?
Hurda teşviki yalnızca yerli otomobiller için mi geçerli olacak? Bu teşvik, yerlilik oranı yüzde 40'ın üstünde olan ve Türkiye’de üretilen 12 model otomobili kapsıyor. Kanun teklifi onaylandığında, bu araçlar hurda desteği ile birlikte ÖTV indirimi avantajıyla alınabilecek. İşte hurda teşviki kapsamındaki o araçlar:
Togg T10X, Toyota CH-R, Hyundai Bayon, Hyundai i20, Hyundai i10, Ford Tourneo Custom, Ford E-Transit, Ford Transit, Fiat Fiorino, Fiat Egea Cross, Fiat Egea ve Volkswagen Transporter.
Başvuru şartları ise önümüzdeki günlerde detaylarıyla netleşecek. Şimdilik bilinenler arasında vatandaşın Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması, hane gelirinin belirli bir sınırın altında bulunması, en az üç çocuk sahibi olması, ilk kez otomobil sahibi olacak kişiler öncelikli olarak değerlendirilecek. Ayrıca, tercih edilen aracın yerli üretim olması (Togg, TOFAŞ, Renault Clio vb.) ve hurdaya çıkarılacak aracın vergi borcu, haciz kaydı ya da yasal engelinin olmaması gibi şartlar bulunuyor.
NASIL BAŞVURU YAPILIR?
Başvurular ise e-Devlet platformu veya Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın resmi internet siteleri üzerinden yapılabilecek.
Peki, hurda teşviki ne zaman yürürlüğe girecek? Bu teşvik uygulamasının yürürlüğe girebilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) yasalaşması ve Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor. Henüz kesin bir tarih verilmedi ancak yıl sonuna kadar teklifin gündeme alınması bekleniyor.
Uzmanlar, hurda teşviki sayesinde sadece çevresel risklerin azalmakla kalmayacağını; aynı zamanda ikinci el araç piyasasının da dengelenebileceğini belirtiyor. Ancak vatandaşların bu destekten nasıl tam anlamıyla yararlanabileceği, başvuru adımları ve teşvik tutarının netleşmesi için yasal düzenlemenin ayrıntılarının açıklanmasını sabırsızlıkla bekleniyor.
