Türkinform’un ulaştığı bölgesel güvenlik kaynaklarına göre, İran ordusunun nükleer tesisleri koruma amacıyla başlattığı derin yeraltı tahkimat çalışmaları sırasında “tanımlanamayan devasa bir yapı kompleksine” rastlandığı öne sürülüyor.
İddialara göre keşif noktası, İsfahan kentine yaklaşık 40 kilometre mesafede ve 2.600 metreyi aşan bir derinlikte bulunuyor. Resmî makamlardan henüz doğrulama gelmezken, bölgedeki askeri hareketlilik dikkat çekici şekilde arttı.
OPERASYON DEVLET SIRRINA DÖNÜŞTÜ
Türkinform’un ulaştığı diplomatik kaynaklar, söz konusu kazı çalışmalarının başlangıçta “nükleer altyapıyı korumaya yönelik savunma amaçlı tahkimat” olarak planlandığını belirtiyor. Ancak radar sistemleri ve ağır sondaj makinelerinin sert ve düzenli bir yapıya çarpması sonrası operasyonun statüsünün değiştiği iddia ediliyor.
Bölgeye giriş-çıkışların tamamen kapatıldığı, askeri personel dışında kimsenin yaklaştırılmadığı ve sürecin doğrudan üst düzey devlet güvenlik birimleri tarafından yönetildiği öne sürülüyor. Türkinform’a konuşan ve ismini vermek istemeyen bir Orta Doğu uzmanı, “Eğer iddialar doğruysa bu, sıradan bir jeolojik oluşum değil. İran’ın tepkisi, bulgunun stratejik önem taşıdığına işaret ediyor” değerlendirmesinde bulundu.
NÜKLEER SIĞINAK MI, ANTİK BİR YER ALTI ŞEHRİ Mİ?
İran’ın yer altı savunma stratejisi uzun süredir biliniyor. Özellikle nükleer program kapsamında inşa edilen tesisler, geçmişte de uluslararası denetim ve tartışmaların merkezinde yer aldı. Bu bağlamda gözler yeniden Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı raporlarına çevrilmiş durumda.
Ancak sızıntılarda geçen ifadeler, keşfin askeri bir altyapıdan ziyade “antik ve planlı bir kompleks” olabileceğini öne sürüyor. Bölgenin tarihsel arka planı da bu ihtimali güçlendiriyor. İsfahan ve çevresi, antik Pers medeniyetlerinin kalbi olarak kabul ediliyor ve Pers İmparatorluğu dönemine uzanan sayısız arkeolojik katmana ev sahipliği yapıyor.
Uzmanlara göre 2.600 metre gibi olağanüstü bir derinlikte insan yapımı bir kompleks bulunması, bilinen tarih anlatılarını kökten sarsabilecek nitelikte olurdu. Ancak şu aşamada bu iddialar bağımsız kaynaklarca doğrulanmış değil.
ASKERİ DOKTRİNDE SESSİZ DEĞİŞİM İDDİASI
Türkinform’un ulaştığı bölgesel güvenlik analizlerine göre, İran’ın son haftalarda askeri tatbikatlarını ve füze denemelerini artırması dikkat çekiyor. Bazı Batılı istihbarat değerlendirmelerinde, “savunma ağırlıklı pozisyondan daha proaktif bir stratejiye geçiş” sinyalleri verildiği ileri sürülüyor.
Bu iddialar henüz resmi makamlarca doğrulanmasa da, keşfin ardından askeri doktrinde ani bir ton değişikliği yaşandığı yönündeki yorumlar, bölgedeki tansiyonu artırmış durumda.
KOMPLO TEORİLERİ VE STRATEJİK HESAPLAR
Sosyal medya ve kapalı istihbarat forumlarında, keşfin “teknolojik bir kalıntı” olabileceğinden “unutulmuş bir yeraltı uygarlığına” kadar uzanan çok sayıda spekülasyon dolaşıyor. Bazı çevreler ise bunun bilinçli bir dezenformasyon hamlesi olabileceğini savunuyor.
Yetkililer, şu aşamada doğrulanmamış bilgilerin kamuoyunu yanıltabileceğine dikkat çekerek, “Somut kanıt olmadan yapılan her değerlendirme spekülasyon sınırındadır” uyarısında bulundu.
Ortada henüz resmî bir açıklama yok. Ne İran makamları ne de uluslararası gözlem kuruluşları iddiaları teyit etmiş durumda. Ancak 2.600 metre derinlikte keşfedildiği öne sürülen bu yapı, doğruysa sadece İran’ın değil, tüm bölgenin stratejik dengelerini etkileyebilecek potansiyele sahip.
