ALERJİK RİNİT VE BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNİN TEPKİSİ
Bahar alerjisi veya tıbbi adıyla alerjik rinit, bağışıklık sisteminin polen gibi aslında zararsız olan maddelere karşı aşırı reaksiyon göstermesiyle ortaya çıkıyor. Ağaç, çimen ve yabani ot polenlerinin havaya karıştığı bu dönemde; sürekli hapşırma, berrak burun akıntısı ve geniz akıntısı en sık görülen şikayetler arasında yer alıyor. Prof. Dr. Topdağ, bu belirtilerin yaşam konforunu ciddi oranda düşürdüğüne dikkat çekiyor.
BURUN TIKANIKLIĞI UYKU KALİTESİNİ BOZUYOR
Alerjik reaksiyon nedeniyle burun mukozasının şişmesi, hava geçişini zorlaştırarak kronik bir tıkanıklığa yol açıyor. Bu durum sadece nefes almayı güçleştirmekle kalmıyor; aynı zamanda uyku bölünmelerine, gün boyu süren yorgunluğa ve konsantrasyon kaybına neden oluyor. Özellikle geceleri ağızdan nefes alma zorunluluğu, ağız kuruluğu ve uyku bozukluklarını da beraberinde getiriyor.
GRİP İLE KARIŞTIRILMAMALI: TEMEL FARKLAR
Prof. Dr. Murat Topdağ, alerjinin çoğu zaman soğuk algınlığı ile karıştırıldığını ancak net farklar olduğunu belirtiyor. Soğuk algınlığında ateş, halsizlik ve koyu renkli akıntı görülürken; alerjik rinitte ateş olmuyor ve burun akıntısı genellikle su gibi berrak oluyor. Ayrıca alerjik şikayetler, soğuk algınlığının aksine haftalarca hatta aylar boyunca devam edebiliyor.
KORUNMA YOLLARI VE TIBBİ TEDAVİ SEÇENEKLERİ
Tedavide ilk adımın alerjen maruziyetini azaltmak olduğunu belirten Prof. Dr. Topdağ, şu önerilerde bulunuyor:
-
Polen yoğunluğunun yüksek olduğu sabah saatlerinde dışarı çıkmamaya özen gösterin.
-
Eve dönüldüğünde kıyafetleri değiştirin ve mutlaka duş alın.
-
Pencereleri uzun süre açık bırakmayın ve klima filtrelerini düzenli temizletin.
Şikayetlerin devam etmesi durumunda ise antihistaminik ilaçlar ve özel burun spreyleriyle sürecin kontrol altına alınabileceği, ihmal edilen vakaların sinüzit ve orta kulak problemlerine yol açabileceği uyarısı yapıldı.
TEST ÖNCESİ HAZIRLIK SÜRECİ
Testin sağlıklı sonuç vermesi için hastanın bazı hazırlıklar yapması gerekir. Özellikle antihistaminik içeren alerji ilaçları, öksürük şurupları ve bazı soğuk algınlığı ilaçları test sonucunu baskılayabildiği için testten yaklaşık 7-10 gün önce bu ilaçların kullanımı doktor kontrolünde bırakılmalıdır. Ayrıca test yapılacak bölgeye (genellikle ön kolun iç kısmı) krem veya losyon sürülmemesi önerilir.
UYGULAMA AŞAMASI: ADIM ADIM PRİCK TESTİ
Test süreci oldukça basit ve ağrısız bir işlemdir:
-
İşaretleme: Testin uygulanacağı bölgeye (genellikle ön kol) kalemle küçük işaretler konur ve her bir işaretin yanına ilgili alerjenin adı yazılır.
-
Alerjen Damlatma: Belirlenen noktalara sıvı haldeki farklı alerjen özleri damlatılır.
-
Ciltle Temas (Prik): Steril ve küçük bir plastik uç (lancet) yardımıyla, damlatılan sıvının cildin hemen altına sızması için hafif bir dokunuş yapılır. Bu işlem kanamaya yol açmaz.
-
Bekleme Süresi: Alerjenlerin ciltle etkileşime girmesi için yaklaşık 15-20 dakika beklenir.
SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ
Bekleme süresinin sonunda cildin verdiği tepkiler incelenir. Eğer hastanın belirli bir maddeye alerjisi varsa, o maddenin damlatıldığı noktada kızarıklık, kaşıntı ve "bent" adı verilen küçük bir şişlik oluşur. Uzman doktor, bu şişliğin çapını ölçerek alerjinin şiddetini derecelendirir. Testin doğruluğunu teyit etmek için mutlaka bir "negatif kontrol" (saf su) ve bir "pozitif kontrol" (histamin) noktası da kullanılır.
TEST SONRASI VE UYARILAR
Prick testi sonuçları hemen o an öğrenilebilir. Test sonrasında oluşan kaşıntı ve kızarıklıklar genellikle birkaç saat içinde kendiliğinden geçer. Prof. Dr. Murat Topdağ, uzun süren burun tıkanıklığı ve hapşırma gibi şikayetleri olan kişilerin, basit bir mevsimsel rahatsızlık yerine bu tip bilimsel testlerle alerjenlerini öğrenmelerinin, doğru tedavi planı (ilaç veya aşı tedavisi) için kritik olduğunu belirtmektedir.
