İş dünyasında işverenlerin işçiyi tazminat davasından mahrum bırakmak için sıkça başvurduğu “jet arabuluculuk” uygulamasına Yargıtay dur dedi. Yüksek mahkeme, işten çıkarıldığı gün apar topar arabulucu masasına oturtulup imza attırılan işçilerin iradesinin sakatlanabileceğine hükmederek, bu tür anlaşmaları geçersiz saydı.
İŞTEN ÇIKARILDIĞI GÜN İMZALATILAN BELGELER GEÇERSİZ
SGK Uzmanı İsa Karakaş’ın köşesinde duyurduğu Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin emsal kararı, iş hukukunda kartların yeniden dağıtılmasına yol açacak nitelikte. Kararda, işçinin fesih günü alelacele arabulucuya yönlendirilip tüm haklarından feragat ettirilmesinin gerçek ve adil bir müzakere ortamı yaratmadığı açıkça vurgulandı.
Yargıtay, bu yöntemin işçinin anayasal bir hak olan "arama ve dava açma hürriyetini" engellemek amacıyla kullanılmasına izin vermedi.
SKANDAL OLAY: HASTALIĞINI FIRSATA ÇEVİRDİLER
Emsal karara imza atan dava süreci, vicdanları yaralayan bir işten çıkarma olayıyla başladı. Bir fabrikada 6 yılı aşkın süredir emek veren ve ağır anksiyete tedavisi gören bir işçinin iş akdi, sağlık sorunları öne sürülerek feshedildi.
Ağır ilaçların etkisindeki işçi, işten çıkarıldığı gün şirketin anlaşmalı olduğu arabulucu ofisine götürüldü ve önüne konan evrakları imzaladı. Sonradan yapılan incelemede, 6 yıllık kıdemi olan işçiye ödenen paranın, aynı şirkette 3 yıllık kıdeme sahip başka bir işçinin tazminatından bile daha düşük olduğu ortaya çıktı. Hak kaybına uğrayan işçi, konuyu yargıya taşıdı.
YARGI BASAMAKLARI İŞÇİYİ HAKLI BULDU
İşverenin "Anlaştık, arabulucu tutanağı var" savunması yargının üç kademesinde de çöktü. İş Mahkemesi işçiye sağlıklı düşünmesi için yeterli zaman tanınmadığını belirterek imzaları geçersiz saydı. İşçiye haklarının dışında ekstra bir fayda sağlanmadığına dikkat çekti.
Bölge Adliye Mahkemesi ağır ilaç kullanan işçinin zayıf ve çaresiz anından faydalanıldığını, fesih ile arabuluculuğun aynı gün bitirilmesinin "gerçek bir pazarlık" olamayacağını belirtti.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi İstinaf kararını hukuka uygun bularak tamamen onadı ve noktayı koydu.
BU KARAR MEMUR VE İŞÇİLER İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?
Bu kararla birlikte, işverenlerin iş hukuku uyuşmazlıklarını bir günde kapatıp dava yolunu bloke ettikleri "jet arabuluculuk" formülü yasal duvarı aşamadı. İşçinin üzerinde psikolojik baskının en yüksek olduğu fesih anında, özgür iradesi dışında alınan tüm imzalar artık mahkemelerce "hükümsüz" kabul edilecek.
